De toekomst van het kansspel in Nederland, deel I: een vreemd imago

De bol die aarde heet draait door met alle kleine en grote drama’s, die zich erop voltrekken en die we vaak pas begrijpen als we ze vanuit verschillende perspectieven durven te bezien. Een korte, maar indrukwekkende serie over de toekomst van het kansspel in Nederland voor en na de uitspraken van 3 juni jl. van het Europees Hof van Justitie in de zaken Betfair en Ladbrokes.

Het kansspel in Nederland is aan een aantal regels gebonden en die regels worden nog scherper als de nieuwe Wet op de kansspelen er gaat komen en als de Kansspelautoriteit (Ksa) zal zijn ingesteld. De Kansspelautoriteit vervangt het huidige College van toezicht op de kansspelen en een paar kleinere diensten, waarbij van belang is dat de Ksa ook bevoegdheden krijgt om sancties op te leggen. Nu is het zo dat Justitie via de rechter naleving van de kansspelwet moet afdwingen. Eén van de doornen in het oog van justitie is tot op heden de houding van de banken, die op verschillende gronden niet erg bereidwillig zijn om het transactieverkeer tussen burgers en online casino’s te blokkeren, online casino’s die in de ogen van de Nederlandse overheid illegaal zijn en strafbaar.

Nu zal de doorsnee burger er geen enkel probleem mee hebben dat illegale organisaties worden afgesneden. Als het gaat om kinderporno en vrouwenhandel (en dit zijn helaas maar twee voorbeelden op een lange lijst) dan misgunt geen enkel weldenkend mens de overheid succes bij het bestrijden ervan. Zo zou het dus ook moeten zijn bij het bestrijden van aanbod van kansspelen via internet. Maar hierbij is iets vreemds aan de hand. Want de overheid heeft dit dus bij wet verboden, maar overweegt tevens om het in beperkte mate toe te staan. Het is ondenkbaar dat de overheid in beperkte mate vrouwenhandel of het produceren en verhandelen van kinderporno zal toestaan, omdat er nu eenmaal vraag naar is. Het gaat dus in essentie niet om het (online) kansspel als zodanig, maar om het feit dat de overheid er geen grip op heeft. Dat betekent dat, bezien vanuit de taak van de overheid, er sprake zou moeten zijn van strijdigheid met het algemeen belang en/of een bepaald gevaar voor individuele burgers. Helaas voor de online casino’s is dat beide het geval. Het gevaar voor de argeloze burger is gelegen in het feit dat deze zich wellicht niet kan beheersen bij het ontvangen van zoveel aanbod en verslaafd raakt aan het (online) kansspel. De overheid is van mening dat je dit risico beter kan beheersen als de overheid de kansspelen zelf aanbiedt (bijvoorbeeld Holland Casino), dan wel er een zeer strak en dwingend toezicht op kan houden (bijvoorbeeld de Postcodeloterij). Het algemeen belang is in het geding, omdat er bij het spelen in een online casino sprake kan zijn van het ontduiken van de kansspelbelasting en de overheid ook geen vennootschapsbelasting ziet, of leges of werkgelegenheid in Nederland, omdat aanbieders van kansspelen via het internet allemaal in het buitenland zitten.

Goed, simpele zaak zou je zeggen, internet casino’s zijn niet goed voor Nederland en moeten dus verboden worden. Maar al die negatieve effecten, reëel of vermeend, bestaan ook omdat de overheid die kansspelaanbieders op internet helemaal niet binnen de landsgrenzen wilde hebben.  Als de Nederlandse overheid dat wel zou willen en daaraan transparante spelregels aan zou koppelen, dat zou in hoog tempo een flink aantal van die aanbieders een vergunning aanvragen. En ik maak me sterk dat de aanvragers tevens de best georganiseerde aanbieders zullen blijken te zijn die, net als de overheid, niets moeten hebben van criminele invloeden en kansspelverslaving. Waarom is daar dan geen compromis mogelijk, geen enkele handreiking en bestrijden overheid en kansspelaanbieders (Ladbrokes, Betfair, Unibet) elkaar op leven en dood tot aan het Europees Hof aan toe. Het antwoord op deze vragen ligt deels in Den Haag, deels in Brussel en deels in… St. Benoît-la-Forêt. Morgen deel II: waar links en rechts elkaar de hand reiken…