20 October 2018, 11:00 | By mbatenburg

Minderjarigen en gokken op internet

Minderjarigen en casinospellenDe minimale leeftijd om in Nederland een landbased of online casino te bezoeken is achttien jaar. Casinospellen mogen ook in een andere setting of bij een andere aanbieder niet door minderjarigen worden gespeeld. Een cruciaal punt in de wetgeving is natuurlijk de definitie van casinospel of kansspel en het feit dat er weinig tot geen controle is op spellen die gratis kunnen worden gespeeld, en nieuwe ontwikkelingen die opkomen. De laatste jaren is hier meerdere malen ophef over ontstaan. Zo zijn de in videogames gebruikte loot boxen uitgebreid beschreven in de media en heeft de Kansspelautoriteit hier zelfs waarschuwingen voor uitgegeven. Daarnaast zijn er regelmatig discussies over arcadehallen en bijvoorbeeld videoslots die gebruikmaken van een kinderlijke cartoonstijl. De grens tussen legaal en illegaal is op dit gebied soms niet geheel duidelijk. In dit artikel bespreken we meerdere van deze thema’s om zo een objectief beeld te schetsen van de problematiek rondom minderjarigen en gokken op het internet.

Beleving van jongeren en het bepalen van de grens

Het is ten eerste belangrijk om te beseffen hoe de beleving van jongeren werkt en wat ze wel of juist niet oppikken. Uit onderzoeken blijkt bijvoorbeeld dat kinderen vaak prima de grens weten tussen realiteit en fictie. Wanneer ze in een videogame mensen neerschieten dan beseffen ze dat dit in het echt niet zo werkt. Net als het feit dat kinderen die tekenfilms kijken wel snappen dat iemand die een steen op zijn hoofd krijgt alleen even duizelig is, niet overeenkomt met de werkelijkheid. Het grote verschil tussen dit soort ‘onschuldige’ invloeden, en meer gevaarlijke vormen, is onder meer wat de uitwerking er van is.

Bij zaken zoals online gokken gaat het erom dat er een verslaving opgebouwd kan worden wanneer de kinderen nog vatbaarder zijn voor externe invloeden. Deze kan zich doorzetten wanneer ze volwassen worden. Wanneer kinderen in de gaten krijgen dat er een beloning kan kleven aan het spelen van een spel, dan zullen ze dit spel sneller herhalen. Het gokken bij een online casino, of op andere manieren deelnemen aan een kansspel, kan daarom juist op jonge leeftijd een grote invloed hebben. Voor de wet is er echter pas sprake van illegale praktijken wanneer er geld in het spel is. Mensen onder de achttien worden nog niet verantwoordelijk genoeg geacht om volledig zelf te kunnen bepalen wat ze met hun geld doen. De verleiding die (online) gokken met zich meebrengt is daarom volgens de Nederlandse wet onder de achttien jaar te groot en daarom verboden. Wanneer er precies wel of juist niet sprake is van online gokken, is echter een heel andere vraag.

Smartphone- en tablet-spellen

Vrijwel iedereen weet tegenwoordig wel hoe spellen die gemaakt zijn voor de smartphone of tablet in elkaar steken. Het downloaden van de games is vaak gratis en door middel van advertenties in het spel kan de spelmaker geld verdienen. Dit geld verdienen doen de spelmakers daarnaast ook door bijvoorbeeld extra levels of upgrades achter een betaalmuur te stoppen. Wanneer je sneller vooruit wilt gaan en beter wilt worden, dan kun je ervoor kiezen om deze aankopen te doen.

Dit soort spellen zijn voor kinderen niet verboden, al is het vaak wel lastig om betalingen te doen wanneer je niet over een eigen creditcard of PayPal-account beschikt. Feit is zeker dat dit soort spellen niet illegaal zijn voor kinderen om te spelen. Dit komt vooral doordat het als minder verslavend wordt gezien dan een spel waarbij je kans maakt op grotere bedragen wanneer je geld inlegt. Wanneer je iets koopt dan weet je bij veel spellen waarvoor je moet betalen. Wil je direct door naar een hoger level, of wil je duizend diamanten kopen zodat je je personage kan aankleden, dan betaal je voor wat je krijgt. Dit is dus logischerwijs geen kansspel of casinospel en niet als zodanig illegaal voor minderjarigen. Het is van belang om dit uit te leggen wanneer we gaan kijken naar het volgende thema: lootboxen in games.

Loot oxen en de link met casinospellen

Lootboxen (of loot crates) kunnen tegenwoordig in veel videogames worden gekocht. Het grote verschil met de hierboven genoemde betaalopties in videospellen, is dat deze digitale kratten een onbekende inhoud hebben. Voor een bepaald bedrag kunnen spelers een loot box kopen, maar wat hier precies inzit wordt pas duidelijk wanneer je deze al hebt gekocht. Hierdoor zit er een duidelijk gok-element in dat overeenkomt met casinospellen. Je kiest er namelijk niet voor om bewust een product te kopen, maar net als bij onder meer een kraslot of een ander lot is het maar de vraag waar je geld voor hebt neergelegd. Dit kan een gigantische upgrade zijn of slechts een heel kleine bonus.

De Kansspelautoriteit heeft onderzoek gedaan naar de lootboxen in videogames, juist omdat dit veel weg heeft van casinospellen. De belangrijkste oorzaak om de spelontwikkelaars op de vingers te tikken, is het criterium dat de inhoud van de loot boxen te verhandelen is. In dat geval is er namelijk sprake van een echte prijs die je kunt winnen en is het aanschaffen van de loot boxen een kansspel. De Kansspelautoriteit heeft de spelmakers een termijn gegeven om hun games aan te passen. Wanneer dit niet wordt gedaan zal een boete volgen. Dit is dan bovendien niet alleen omdat ze minderjarigen in staat stellen om kansspellen te spelen, maar ook omdat ze geen kansspelvergunning hebben voor volwassen en daarom in overtreding zijn van de wet.

Arcadehallen en de vergelijking met online casino’s

Ook zogenoemde arcadehallen zijn in opspraak geweest de laatste tijd. Het gaat dan vooral om grote hallen waar kinderen vanaf twaalf jaar al welkom zijn. Hoewel de spellen die je hier kunt spelen op zichzelf vrij onschuldig zijn, werken deze arcadehallen soms met een ticketsysteem. Je kunt door het spelen van de diverse spellen tickets verdienen, die je vervolgens weer in kunt ruilen tegen prijzen. Er is tot nu toe niet opgetreden tegen dit soort arcadehallen. Dit komt omdat het belangrijkste verschil met online casinospellen is dat de aangeboden spellen zelf niet gebaseerd zijn op pure kans. Je moet bijvoorbeeld een basketbal door een net gooien of in een simulator racen. Wanneer je iets wint dan is dit omdat je goed bent in het spel en dus gelden niet dezelfde strenge regels als voor casinospellen zoals videoslots, waarbij je geluk moet hebben.

Maken en marketen van casinospellen gericht op kinderen

Onder andere de Engelse UK Gambling Commission kwam recent in het nieuws toen ze zich uitspraken tegen de soms kinderlijke reclame-uitingen van online casino’s. Het ging in dat geval om videoslots in cartoonstijl en die ook gratis waren te spelen. Ook hier is er een groot grijs gebied. Wanneer er vrolijke kleuren en afbeeldingen worden gebruikt in een casinospel dan wil dit niet direct zeggen dat het spel gericht is op kinderen. Deze stijl is namelijk eveneens voor veel volwassenen aantrekkelijk. Dit gaat ook op voor de thematiek van videoslots. Hoewel het misschien een kinderlijk thema lijkt, kan het voor volwassen ook zeker leuk zijn om te spelen.

De balans is hierbij ook lastig te vinden. De UK Gambling Commission stelde dat het gebruiken van ‘certain colours, cartoon and comic book images’ niet meer zou mogen. Dit statement is behoorlijk vaag in de exacte uitwerking. Belangrijker is wellicht dat de advertenties minder op kinderen worden gericht. Nu zijn deze nog overal op internet te vinden, maar het adverteren met de kleurrijke videoslots zou beperkt kunnen worden tot sites waar voornamelijk volwassenen op te vinden zijn. Bovendien is het gratis spelen van deze ‘kinderlijke’ videoslots iets wat aan banden kan worden gelegd als er toch maatregelen moeten komen.

Gratis beschikbare casinospellen

Het gratis spelen van casinospellen is namelijk een ander grijs gebied. Bij online casino’s worden minderjarige spelers buiten de deur gehouden omdat ze geen account kunnen aanmaken. Dit weren van minderjarigen gaat niet op voor de gratis te spelen casinospellen, die bij elk online casino te vinden zijn. Hoewel deze uiteraard zijn gericht op volwassen bezoekers om ze zo over te halen om een account aan te maken en voor geld te spelen, kan iedereen die op het internet zit deze online gokkasten gewoon vinden.

Ook dit is weer een lastig onderwerp en het tegenhouden van minderjarigen om dit soort casinospellen te spelen lijkt voorlopig niet echt mogelijk. Net zoals veel andere online content is eigenlijk alles op internet, zolang er geen betaling voor hoeft te worden gedaan via een geverifieerd account, voor iedereen toegankelijk. Het geheel en gedeeltelijk verbieden van dit soort gratis content is momenteel niet echt mogelijk en bovendien vanwege de openheid van het internet volgens velen ook niet wenselijk. Er zullen altijd grijze gebieden blijven en het is daardoor des te belangrijker dat er goede voorlichting wordt gegeven aan minderjarigen over de voor- en nadelen van online casino’s en online gokken.